Cẩm nang futsal Việt Nam (phần 2)

Thứ sáu, 16/09/2016 09:04:00

Vnbongda.vn – Lời kể và góc nhìn của những người đã, đang gắn bó với Futsal Việt Nam từ ngày đầu thành lập đến nay.

Cẩm nang futsal Việt Nam (phần 2)

HLV Trương Quốc Tuấn hiện đang dẫn dắt CLB futsal Cao Bằng. (Ảnh: H.T)

HLV Trương Quốc Tuấn hiện đang dẫn dắt CLB futsal Cao Bằng. (Ảnh: H.T)

Với những giải đấu phong trào, futsal "sống" âm ỉ trong lòng người dân Sài Gòn từ rất lâu, để rồi giờ đây, địa phương này đang là lá cờ đầu trong quá trình nâng tầm môn bóng đá trong nhà tại Việt Nam.

Trương Quốc Tuấn hiện là HLV trưởng ĐT futsal nữ Việt Nam. Có biệt danh Tuấn "xỉn", anh thuộc lứa cầu thủ futsal chuyên nghiệp đầu tiên của futsal Việt Nam. Với vai trò HLV trưởng ĐT fusal nữ Việt Nam, anh đã gặt hái được 2 chức vô địch Giải Futsal Đông Nam Á (2014, 2015) và 2 HCB Sea Games (2011, 2013).

Năm 2005 được xem là cột mốc futsal chính thức du nhập vào Việt Nam, vậy với cá nhân anh Quốc Tuấn, anh biết đến và chơi môn thể thao này là khi nào?

Lần đầu tiên tôi đá futsal là ở một giải đấu chào mừng David Beckham lần đầu tiên qua Việt Nam, hồi năm 2003, tại nhà thi đấu Quân khu 7, TP.HCM. Tôi khoác áo Tổng công ty Thương mại Sài Gòn đá giải đó. Đến khoảng 2003, 2004 thì bắt đầu có giải Doanh nhân Sài Gòn 2030, rồi giải vô địch TP.HCM với rất nhiều đội tham dự như Báo CA TP.HCM, Happy Cook, Thanh niên Quận 6, Thái Sơn Nam, Maseco,...

Ban đầu thì giải đấu hầu hết là phong trào thôi, chưa chuyên nghiệp đâu, phải dần về sau khi phong trào phát triển mạnh, có nguồn lực để phát triển thì từ từ mới chia thành ba cấp nghiệp dư, bán chuyên rồi chuyên nghiệp.

Nhắc đến Tuấn “xỉn” nhiều đội futsal phong trào nhớ đến ngay một tiền đạo sát thủ, cứ vung chân là ghi bàn. Anh có thể chia sẻ thêm những kỉ niệm đáng nhớ nhất của mình từ khi bắt đầu theo đuổi futsal không? Từ CLB đến màu áo ĐTQG?

Đầu tiên là giải chào mừng Beckham. Hôm đó đội tôi đá trận cuối vòng bảng thủ tục, thắng dễ nhưng trận đó tôi va chạm mạnh với thủ môn, đau nhức hết cả mạn sườn và phải nằm viện 3 ngày, mỗi ngày siêu âm tới 4 lần xem có bị làm sao không. Nhớ lại thì tôi thấy buồn cười vì lãnh đạo cứ mắng HLV là "để Tuấn xỉn đá làm chi vậy, sao không để nó ngồi dự bị còn đá bán kết".

Tiếp theo là ở giải Tứ hùng năm 2006, giải đấu để thành lập ĐT futsal Việt Nam. Giải đó có V.COMM Hà Nội mà tôi quen gọi là Trà Dilmah vì nhiều cầu thủ là của Trà Dilmah từ ngoài Bắc vào, Agribank Tiền Giang, TP.HCM 1 và TP.HCM 2. Tôi khoác áo TP.HCM 1 và đoạt hạng 3 chung cuộc, V.COMM Hà Nội giành ngôi vô địch.

Giải đó tôi nhớ nhất là sự kịch tính ở lượt trận cuối. Khi đó dù TP.HCM 1 thắng Trà Dilmah nhưng kết quả ai vô địch thì phải chờ xong trận TP.HCM 2 với Tiền Giang, nếu TP.HCM 2 hòa hoặc thua thì chúng tôi sẽ vô địch. Nhưng rốt cuộc TP.HCM 2 lại thắng. Giải đó tôi ghi tổng cộng 12 bàn sau 3 trận, riêng trận với Tiền Giang, tôi ghi tới 9 bàn.

Các giải đấu futsal chỉ có khán giả khi tổ chức tại TP.HCM. (Ảnh: H.T)

Các giải đấu futsal chỉ có khán giả khi tổ chức tại TP.HCM. (Ảnh: H.T)

Nói chung thì thời tôi đá futsal trong màu áo ĐTQG, thì buồn nhiều hơn vui. Vì lúc đó thua nhiều mà, có thắng mấy đâu. Hồi năm 2006 khi qua Malaysia đá Vòng loại futsal Châu Á, trận đầu tôi ghi được 2 bàn nhưng đội vẫn hòa Campuchia 4-4. Lúc ấy thấy báo chí đăng tin bài về mình, cũng vui vui, như dòng Malaysia hãy coi chừng cầu thủ số 6 của Việt Nam.

Hay như lần đầu đón Tết xa nhà vì đi tập trung cùng Đội tuyển ở năm 2010. Lúc đó tập huấn tại Thái Lan và thi đấu vòng loại Futsal châu Á 2010 tại Indonesia. Tập huấn xong qua Indo là mùng 4 Tết rồi, vào giải là mùng 6 Tết.

Còn lần gặp Thái Lan giải futsal châu Á 2010 nữa, tôi lập cú đúp, một vào lưới Thái, một vào lưới mình. Trận đó mình thua 2-5. Nhắc riêng các đối thủ ở futsal Đông Nam Á thì dù chúng ta nhỉnh hơn Australia nhưng chưa bao giờ thắng được họ.

Nhắc lại về vấn đề sự khác biệt giữa futsal và football, theo anh thì có những điểm khác nào?

Gần đây tôi có biết chuyện người ta nói futsal chỉ là môn thể thao cho con nít, chỉ là môn bổ trợ cho bóng đá sân lớn. Điều này đúng. Năm 1930, HLV Juan Carlos Ceriani của tuyển Uruguay do muốn các cầu thủ của mình phối hợp nhóm nhỏ ăn ý hơn, nên ông đã sáng tạo ra futsal. Nhưng nếu hiểu sâu hơn về futsal, bạn sẽ có cái nhìn khác.

Tại sao con nít hay chơi futsal, vì môn thể thao trong nhà này phù hợp với lứa tuổi mới bắt đầu tập đá banh. Cần phải nói thẳng là mức độ phổ biến futsal trong cộng đồng cũng như hệ thống các giải đấu futsal chuyên nghiệp ở Việt Nam còn hạn chế. Cho nên cũng dễ hiểu khi trong suy nghĩ nhiều người, futsal cũng chỉ như một bộ môn để bổ trợ cho bóng đá 11 người.

Tôi ví dụ ở châu Âu, ngay trong quá trình đào tạo trẻ, họ đã định hướng cho cầu thủ cảm thấy phù hợp với futsal hay bóng đá 11 người, để sau khi kết thúc, bản thân các cầu thủ sẽ có lựa chọn riêng. Ai chọn futsal sẽ theo futsal, ai chọn sân lớn sẽ theo sân lớn, có quy trình rõ ràng.

Về sự khác nhau giữa futsal với football thì ngoài những điều cơ bản như điều kiện thi đấu hay kĩ thuật xử lý riêng biệt, tốc độ thi đấu cao hơn, futsal còn đòi hỏi nhiều hơn các bài chiến thuật theo từng tình huống trên sân như đá biên, đá góc và đá phạt. Một cầu thủ chơi futsal có 3 vị trí là fixo, ala, pivot nhưng với đặc thù sân nhỏ thì sự toàn diện là yêu cầu ưu tiên nhất.

Khác biệt nữa là cường độ thi đấu. Futsal không tính thời gian bóng chết, bóng ra sân là dừng đồng hồ bấm giờ, nên môn này yêu cầu cao về thể lực, sức bền và tốc độ. Tôi ví dụ như một cầu thủ có thể thi đấu 90 phút sân lớn mà chưa mệt thì ở futsal, một trường hợp hiếm và đặc biệt lắm cũng chỉ thi đấu được 20/40 phút thi đấu chính thức. Cầu thủ phải vừa đá vừa nghỉ ngắt quãng.

Ở Việt Nam theo tôi thấy thì một cầu thủ khỏe nhất cũng chỉ đá liên tục 4 phút chính thức, xong là phải thay ra sân để nghỉ khoảng 7-8 phút. Tất nhiên cũng phải tùy theo tính chất trận đấu và chiến thuật nữa. Vì trong futsal, các HLV có thể xoay vòng cầu thủ cho vị trí phải di chuyển nhiều nhất. Như anh này chạy xong, đổi sang vị trí khác để ít di chuyển hơn, để lại cho anh khác chạy.

Futsal Việt Nam đang thiếu sự cạnh tranh mạnh mẽ ở cấp CLB. (Ảnh: H.T)

Futsal Việt Nam đang thiếu sự cạnh tranh mạnh mẽ ở cấp CLB. (Ảnh: H.T)

Anh có nói về việc futsal chưa được phổ biến rộng rãi ở Việt Nam, vậy theo anh, sau 11 năm chính thức biết đến môn thể thao trong nhà này, futsal Việt Nam đã và chưa làm được những điều gì để phát triển rộng khắp?

Sau 11 năm thì thực sự futsal Việt Nam đã phát triển rất nhiều. Phát triển như thế nào thì để dễ hiểu hơn, tôi sẽ nói về thời gian của 3 HLV ngoại tới làm việc tại ĐT futsal Việt Nam. Ba HLV ngoại cũng có thể nói là ba thời kỳ phát triển của futsal Việt Nam.

Với Pattaya Piemkum quãng 2008-09, futsal Việt Nam được phổ cập kĩ thuật bài bản. Sau đó 2010-13 với Sergio Gargelli thì chúng ta được tiếp xúc với các loại chiến thuật futsal của thế giới. Từ đầu năm 2014 đến nay, Bruno Garcia tới và giúp futsal Việt Nam hiểu cặn kẽ hơn về chiến thuật futsal của thế giới. Cầu thủ futsal của chúng ta đã hiểu được cách chơi và có thể chơi với chiến thuật giống như Brazil hay Tây Ban Nha.

Nhưng dù phát triển về kĩ chiến thuật, futsal Việt Nam vẫn thiếu nhiều sân chơi chuyên nghiệp, và phong trào cũng chỉ mạnh ở TP.HCM. Như ở khu vực miền Trung chỉ có đội Hoàng Thư Đà Nẵng, Sanna Khánh Hòa, ra Hà Nội thì có mỗi Thái Sơn Bắc. Sự phổ cập futsal chưa rộng rãi.

Futsal Việt Nam cũng không nhận được nhiều sự quan tâm từ khán giả. Việc chúng ta giành vé dự World Cup Futsal 2016 và được quan tâm chỉ là hiệu ứng nhất thời thôi. Về lâu về dài, futsal cần phải xây dựng được một sân chơi có chuyên môn tốt, cũng như có tính giải trí cao với các hoạt động bên lề để kéo khán giả tới sân.

Về phần chuyên môn, giải đấu futsal Quốc gia phải được làm theo dạng "league" theo đúng chuẩn của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC), phải có được tính cạnh tranh giữa các đội và trên hết theo tôi nghĩ, futsal Việt Nam cần chiêu mộ cầu thủ ngoại để nâng chất lượng nội binh. Tuy nhiên mọi điều trên sẽ không thực hiện được, nếu futsal Việt Nam chỉ có mỗi ông bầu Trần Anh Tú của Thái Sơn Nam.

Anh hiện đang giữ vai trò HLV trưởng ĐT nữ futsal Việt Nam, anh có thể chia sẻ thêm về futsal nữ Việt Nam không?

Futsal nữ Việt Nam hiện tại đang nằm trong top 5 châu Á. Còn ở Đông Nam Á thì cũng chỉ thua Thái Lan. Nhìn chung thì futsal nữ chưa phát triển. Ở Việt Nam chỉ có đúng duy nhất CLB futsal nữ Thái Sơn Nam Quận 8.

Những đội khác ở giải futsal nữ VĐGQ, như Hà Nam, Hà Nội, Thái Nguyên hay TP.HCM đều là những cầu thủ sân lớn "đánh lẻ" sân nhỏ. Vì thế nên lúc tập trung Đội tuyển, tôi cũng phải chọn thêm vài cầu thủ sân lớn để thi đấu.

Cảm ơn anh về những chia sẻ trên.

Hoàng Tùng